Μυστική επιχείρηση στους ωκεανούς: Πώς η Κίνα ετοιμάζεται για υποθαλάσσιο πόλεμο
Δεκάδες κινεζικά ερευνητικά πλοία έχουν επιδοθεί τα τελευταία χρόνια σε μια εκτεταμένη επιχείρηση χαρτογράφησης του θαλάσσιου πυθμένα σε στρατηγικά κρίσιμες περιοχές των παγκόσμιων ωκεανών.
Αν και μέρος των ερευνών αφορά κοιτάσματα και αλιευτικές ζώνες, τα δεδομένα που συλλέγονται έχουν σαφή στρατιωτική αξία, καθώς –σύμφωνα με ειδικούς– προσφέρουν στο Πεκίνο λεπτομερή εικόνα του υποθαλάσσιου περιβάλλοντος στο οποίο θα διεξαχθούν ενδεχόμενες συγκρούσεις υποβρυχίων.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Reuters, η Κίνα υλοποιεί ένα ευρύ πρόγραμμα χαρτογράφησης και παρακολούθησης στους ωκεανούς Ειρηνικό, Ινδικό και Αρκτικό, αποκτώντας κρίσιμη γνώση για τις θαλάσσιες συνθήκες – γνώση που θεωρείται καθοριστική για επιχειρήσεις υποβρυχίων έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών και των συμμάχων τους.
Το παράδειγμα του Dong Fang Hong 3
Χαρακτηριστική είναι η δραστηριότητα του ερευνητικού πλοίου Dong Fang Hong 3, που ανήκει στο Ocean University of China.
Σύμφωνα με δεδομένα εντοπισμού πλοίων που ανέλυσε το Reuters, το σκάφος κινήθηκε καθ’ όλη τη διάρκεια του 2024 και 2025 επανειλημμένα στα ύδατα κοντά στην Ταϊβάν, τη στρατιωτική βάση των ΗΠΑ στο Γκουάμ, καθώς και σε κρίσιμες περιοχές του Ινδικού Ωκεανού.
Τον Οκτώβριο του 2024, το πλοίο επιθεώρησε συστήματα αισθητήρων υψηλής ισχύος που είναι ικανά να εντοπίζουν υποθαλάσσια αντικείμενα κοντά στην Ιαπωνία, ενώ επέστρεψε στην ίδια περιοχή τον Μάιο του 2025.
Λίγους μήνες αργότερα, τον Μάρτιο του 2025, κινήθηκε εντατικά μεταξύ Σρι Λάνκα και Ινδονησίας, καλύπτοντας περιοχές προσέγγισης του Στενού της Μαλάκκας, ενός από τα σημαντικότερα «σημεία συμφόρησης» της παγκόσμιας ναυσιπλοΐας.
Αν και το πανεπιστήμιο αναφέρει ότι το πλοίο διεξήγαγε έρευνες για ιζήματα και το κλίμα, επιστημονικές δημοσιεύσεις δείχνουν ότι πραγματοποίησε και εκτεταμένη χαρτογράφηση βαθέων υδάτων.
Σύμφωνα με ειδικούς ναυτικού πολέμου και αξιωματούχους του αμερικανικού ναυτικού, τέτοιου είδους δεδομένα επιτρέπουν στην Κίνα να αναπτύσσει αποτελεσματικότερα τα υποβρύχιά της και να εντοπίζει εκείνα των αντιπάλων της.
Ένα ευρύτερο δίκτυο
Το Dong Fang Hong 3 αποτελεί μέρος ενός πολύ μεγαλύτερου δικτύου που περιλαμβάνει δεκάδες πλοία και εκατοντάδες αισθητήρες.
Το Reuters ανέλυσε στοιχεία από κινεζικές κρατικές υπηρεσίες και πανεπιστήμια, καθώς και την πορεία 42 ερευνητικών πλοίων σε βάθος πενταετίας, μέσω δεδομένων της εταιρείας Starboard Maritime Intelligence.
Παρότι οι έρευνες έχουν και πολιτική/οικονομική διάσταση –όπως η αναζήτηση φυσικών πόρων– εννέα ειδικοί που εξέτασαν τα ευρήματα επισημαίνουν ότι εξυπηρετούν παράλληλα και στρατιωτικούς στόχους.
Η χαρτογράφηση του πυθμένα πραγματοποιείται με επαναλαμβανόμενες κινήσεις σε παράλληλες γραμμές, μέθοδος που εντοπίστηκε σε εκτεταμένες περιοχές των τριών ωκεανών.
Τουλάχιστον οκτώ από τα πλοία που εξετάστηκαν έχουν πραγματοποιήσει τέτοιες χαρτογραφήσεις, ενώ άλλα δέκα φέρουν σχετικό εξοπλισμό.
Ο πρώην επικεφαλής των υποβρυχιακών δυνάμεων της Αυστραλίας, Peter Scott, σημείωσε ότι τα δεδομένα αυτά είναι «ανεκτίμητα για την προετοιμασία του πεδίου μάχης», υπογραμμίζοντας ότι κάθε κυβερνήτης υποβρυχίου δίνει τεράστια σημασία στην κατανόηση του περιβάλλοντος όπου επιχειρεί.
Στρατηγικές περιοχές και ανησυχίες
Τα δεδομένα δείχνουν ότι η κινεζική δραστηριότητα επικεντρώνεται σε περιοχές ιδιαίτερης στρατιωτικής σημασίας, όπως γύρω από τις Φιλιππίνες, κοντά στο Γκουάμ και τη Χαβάη, αλλά και σε σημεία όπου βρίσκονται αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις στον Ειρηνικό.
Η Jennifer Parker, ειδική σε θέματα άμυνας και πρώην αξιωματικός ανθυποβρυχιακού πολέμου, εκτιμά ότι η κλίμακα των επιχειρήσεων ξεπερνά κατά πολύ την απλή εκμετάλλευση πόρων και αποκαλύπτει στόχο ανάπτυξης ναυτικών δυνατοτήτων «μπλε υδάτων» με έμφαση στα υποβρύχια.
Παράλληλα, ειδικοί επισημαίνουν ότι η ενσωμάτωση επιστημονικής έρευνας και στρατιωτικής τεχνολογίας αποτελεί βασική στρατηγική της Κίνας υπό τον πρόεδρο Xi Jinping, στο πλαίσιο της λεγόμενης «σύντηξης πολιτικού και στρατιωτικού τομέα».
«Διαφανής ωκεανός» και δίκτυα αισθητήρων
Κεντρικό ρόλο στο σχέδιο φαίνεται να παίζει το πρόγραμμα «διαφανούς ωκεανού», που προτάθηκε το 2014 από τον επιστήμονα Wu Lixin.
Το πρόγραμμα προβλέπει την ανάπτυξη εκτεταμένων δικτύων αισθητήρων που καταγράφουν θερμοκρασία, αλατότητα, ρεύματα και κινήσεις στον βυθό.
Το σύστημα ξεκίνησε από τη Νότια Σινική Θάλασσα και επεκτάθηκε στον Ειρηνικό και τον Ινδικό Ωκεανό, με εκατοντάδες αισθητήρες να έχουν ήδη εγκατασταθεί σε στρατηγικά σημεία, όπως ανατολικά της Ιαπωνίας και των Φιλιππίνων, αλλά και γύρω από το Γκουάμ.
Σύμφωνα με τον επικεφαλής του Γραφείου Ναυτικών Πληροφοριών των ΗΠΑ, Mike Brookes, τα δίκτυα αυτά επιτρέπουν τη βελτιστοποίηση των συστημάτων σόναρ και τη συνεχή παρακολούθηση υποβρυχίων σε κρίσιμες θαλάσσιες οδούς.
Γεωπολιτικές προεκτάσεις
Η κινεζική δραστηριότητα επεκτείνεται επίσης στον Ινδικό Ωκεανό – κρίσιμο για τις ενεργειακές εισαγωγές της χώρας – αλλά και στην Αρκτική, την οποία το Πεκίνο θεωρεί μελλοντικό στρατηγικό πεδίο.
Ο Ryan Martinson χαρακτήρισε «εντυπωσιακή» την κλίμακα της κινεζικής θαλάσσιας έρευνας, προειδοποιώντας ότι ενδέχεται να διαβρώσει το παραδοσιακό πλεονέκτημα των ΗΠΑ στη γνώση του θαλάσσιου πεδίου επιχειρήσεων.
Από την πλευρά του, ο αναλυτής Tom Shugart σημείωσε ότι η κατανόηση παραμέτρων όπως ο ήχος, η θερμοκρασία και τα θαλάσσια ρεύματα είναι κρίσιμη τόσο για την απόκρυψη όσο και για τον εντοπισμό υποβρυχίων.
Προς νέες στρατιωτικές δυνατότητες
Σύμφωνα με τον ερευνητή Zhou Chun, τα επιστημονικά αυτά προγράμματα συνδέονται άμεσα με την ενίσχυση των στρατιωτικών δυνατοτήτων της Κίνας.
Όπως δήλωσε, στόχος είναι η μετατροπή των τεχνολογικών επιτευγμάτων σε «νέες μορφές μαχητικής ισχύος» για τις ναυτικές δυνάμεις της χώρας.
Συνολικά, οι ειδικοί εκτιμούν ότι η συστηματική χαρτογράφηση και παρακολούθηση των ωκεανών παρέχει στο Πεκίνο ένα ολοένα και πιο ολοκληρωμένο επιχειρησιακό πλεονέκτημα, σε μια περίοδο αυξανόμενου ανταγωνισμού στις παγκόσμιες θάλασσες.
www.bankingnews.gr
Αν και μέρος των ερευνών αφορά κοιτάσματα και αλιευτικές ζώνες, τα δεδομένα που συλλέγονται έχουν σαφή στρατιωτική αξία, καθώς –σύμφωνα με ειδικούς– προσφέρουν στο Πεκίνο λεπτομερή εικόνα του υποθαλάσσιου περιβάλλοντος στο οποίο θα διεξαχθούν ενδεχόμενες συγκρούσεις υποβρυχίων.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Reuters, η Κίνα υλοποιεί ένα ευρύ πρόγραμμα χαρτογράφησης και παρακολούθησης στους ωκεανούς Ειρηνικό, Ινδικό και Αρκτικό, αποκτώντας κρίσιμη γνώση για τις θαλάσσιες συνθήκες – γνώση που θεωρείται καθοριστική για επιχειρήσεις υποβρυχίων έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών και των συμμάχων τους.
Το παράδειγμα του Dong Fang Hong 3
Χαρακτηριστική είναι η δραστηριότητα του ερευνητικού πλοίου Dong Fang Hong 3, που ανήκει στο Ocean University of China.
Σύμφωνα με δεδομένα εντοπισμού πλοίων που ανέλυσε το Reuters, το σκάφος κινήθηκε καθ’ όλη τη διάρκεια του 2024 και 2025 επανειλημμένα στα ύδατα κοντά στην Ταϊβάν, τη στρατιωτική βάση των ΗΠΑ στο Γκουάμ, καθώς και σε κρίσιμες περιοχές του Ινδικού Ωκεανού.
Τον Οκτώβριο του 2024, το πλοίο επιθεώρησε συστήματα αισθητήρων υψηλής ισχύος που είναι ικανά να εντοπίζουν υποθαλάσσια αντικείμενα κοντά στην Ιαπωνία, ενώ επέστρεψε στην ίδια περιοχή τον Μάιο του 2025.
Λίγους μήνες αργότερα, τον Μάρτιο του 2025, κινήθηκε εντατικά μεταξύ Σρι Λάνκα και Ινδονησίας, καλύπτοντας περιοχές προσέγγισης του Στενού της Μαλάκκας, ενός από τα σημαντικότερα «σημεία συμφόρησης» της παγκόσμιας ναυσιπλοΐας.
Αν και το πανεπιστήμιο αναφέρει ότι το πλοίο διεξήγαγε έρευνες για ιζήματα και το κλίμα, επιστημονικές δημοσιεύσεις δείχνουν ότι πραγματοποίησε και εκτεταμένη χαρτογράφηση βαθέων υδάτων.
Σύμφωνα με ειδικούς ναυτικού πολέμου και αξιωματούχους του αμερικανικού ναυτικού, τέτοιου είδους δεδομένα επιτρέπουν στην Κίνα να αναπτύσσει αποτελεσματικότερα τα υποβρύχιά της και να εντοπίζει εκείνα των αντιπάλων της.
Ένα ευρύτερο δίκτυο
Το Dong Fang Hong 3 αποτελεί μέρος ενός πολύ μεγαλύτερου δικτύου που περιλαμβάνει δεκάδες πλοία και εκατοντάδες αισθητήρες.
Το Reuters ανέλυσε στοιχεία από κινεζικές κρατικές υπηρεσίες και πανεπιστήμια, καθώς και την πορεία 42 ερευνητικών πλοίων σε βάθος πενταετίας, μέσω δεδομένων της εταιρείας Starboard Maritime Intelligence.
Παρότι οι έρευνες έχουν και πολιτική/οικονομική διάσταση –όπως η αναζήτηση φυσικών πόρων– εννέα ειδικοί που εξέτασαν τα ευρήματα επισημαίνουν ότι εξυπηρετούν παράλληλα και στρατιωτικούς στόχους.
Η χαρτογράφηση του πυθμένα πραγματοποιείται με επαναλαμβανόμενες κινήσεις σε παράλληλες γραμμές, μέθοδος που εντοπίστηκε σε εκτεταμένες περιοχές των τριών ωκεανών.
Τουλάχιστον οκτώ από τα πλοία που εξετάστηκαν έχουν πραγματοποιήσει τέτοιες χαρτογραφήσεις, ενώ άλλα δέκα φέρουν σχετικό εξοπλισμό.
Ο πρώην επικεφαλής των υποβρυχιακών δυνάμεων της Αυστραλίας, Peter Scott, σημείωσε ότι τα δεδομένα αυτά είναι «ανεκτίμητα για την προετοιμασία του πεδίου μάχης», υπογραμμίζοντας ότι κάθε κυβερνήτης υποβρυχίου δίνει τεράστια σημασία στην κατανόηση του περιβάλλοντος όπου επιχειρεί.
Στρατηγικές περιοχές και ανησυχίες
Τα δεδομένα δείχνουν ότι η κινεζική δραστηριότητα επικεντρώνεται σε περιοχές ιδιαίτερης στρατιωτικής σημασίας, όπως γύρω από τις Φιλιππίνες, κοντά στο Γκουάμ και τη Χαβάη, αλλά και σε σημεία όπου βρίσκονται αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις στον Ειρηνικό.
Η Jennifer Parker, ειδική σε θέματα άμυνας και πρώην αξιωματικός ανθυποβρυχιακού πολέμου, εκτιμά ότι η κλίμακα των επιχειρήσεων ξεπερνά κατά πολύ την απλή εκμετάλλευση πόρων και αποκαλύπτει στόχο ανάπτυξης ναυτικών δυνατοτήτων «μπλε υδάτων» με έμφαση στα υποβρύχια.
Παράλληλα, ειδικοί επισημαίνουν ότι η ενσωμάτωση επιστημονικής έρευνας και στρατιωτικής τεχνολογίας αποτελεί βασική στρατηγική της Κίνας υπό τον πρόεδρο Xi Jinping, στο πλαίσιο της λεγόμενης «σύντηξης πολιτικού και στρατιωτικού τομέα».
«Διαφανής ωκεανός» και δίκτυα αισθητήρων
Κεντρικό ρόλο στο σχέδιο φαίνεται να παίζει το πρόγραμμα «διαφανούς ωκεανού», που προτάθηκε το 2014 από τον επιστήμονα Wu Lixin.
Το πρόγραμμα προβλέπει την ανάπτυξη εκτεταμένων δικτύων αισθητήρων που καταγράφουν θερμοκρασία, αλατότητα, ρεύματα και κινήσεις στον βυθό.
Το σύστημα ξεκίνησε από τη Νότια Σινική Θάλασσα και επεκτάθηκε στον Ειρηνικό και τον Ινδικό Ωκεανό, με εκατοντάδες αισθητήρες να έχουν ήδη εγκατασταθεί σε στρατηγικά σημεία, όπως ανατολικά της Ιαπωνίας και των Φιλιππίνων, αλλά και γύρω από το Γκουάμ.
Σύμφωνα με τον επικεφαλής του Γραφείου Ναυτικών Πληροφοριών των ΗΠΑ, Mike Brookes, τα δίκτυα αυτά επιτρέπουν τη βελτιστοποίηση των συστημάτων σόναρ και τη συνεχή παρακολούθηση υποβρυχίων σε κρίσιμες θαλάσσιες οδούς.
Γεωπολιτικές προεκτάσεις
Η κινεζική δραστηριότητα επεκτείνεται επίσης στον Ινδικό Ωκεανό – κρίσιμο για τις ενεργειακές εισαγωγές της χώρας – αλλά και στην Αρκτική, την οποία το Πεκίνο θεωρεί μελλοντικό στρατηγικό πεδίο.
Ο Ryan Martinson χαρακτήρισε «εντυπωσιακή» την κλίμακα της κινεζικής θαλάσσιας έρευνας, προειδοποιώντας ότι ενδέχεται να διαβρώσει το παραδοσιακό πλεονέκτημα των ΗΠΑ στη γνώση του θαλάσσιου πεδίου επιχειρήσεων.
Από την πλευρά του, ο αναλυτής Tom Shugart σημείωσε ότι η κατανόηση παραμέτρων όπως ο ήχος, η θερμοκρασία και τα θαλάσσια ρεύματα είναι κρίσιμη τόσο για την απόκρυψη όσο και για τον εντοπισμό υποβρυχίων.
Προς νέες στρατιωτικές δυνατότητες
Σύμφωνα με τον ερευνητή Zhou Chun, τα επιστημονικά αυτά προγράμματα συνδέονται άμεσα με την ενίσχυση των στρατιωτικών δυνατοτήτων της Κίνας.
Όπως δήλωσε, στόχος είναι η μετατροπή των τεχνολογικών επιτευγμάτων σε «νέες μορφές μαχητικής ισχύος» για τις ναυτικές δυνάμεις της χώρας.
Συνολικά, οι ειδικοί εκτιμούν ότι η συστηματική χαρτογράφηση και παρακολούθηση των ωκεανών παρέχει στο Πεκίνο ένα ολοένα και πιο ολοκληρωμένο επιχειρησιακό πλεονέκτημα, σε μια περίοδο αυξανόμενου ανταγωνισμού στις παγκόσμιες θάλασσες.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών